De 50-graden-test

De vraag 'is mijn huis geschikt voor een warmtepomp' krijg je meestal beantwoord met je energielabel. Dat is een benadering. De meting kun je zelf doen, hij kost niets, en je hebt er alleen een koude week voor nodig.

In het kort: Zet de aanvoertemperatuur van je cv-ketel een week lang op 50 graden — normaal staat die tussen de 60 en 90 — en kijk of je woning comfortabel warm blijft. Blijft dat zo, dan is de kans groot dat je huis geschikt is voor lage temperatuur en dus voor een warmtepomp. Het venster waarin je test is bepalend en wordt bijna overal weggelaten: voor een hybride warmtepomp test je bij 4 tot 10 graden buiten, voor een all-electric bij −2 tot −10 graden. Zakt je woning, dan is er een reeks maatregelen van gratis tot ingrijpend; veel woningen slagen na de eerste drie alsnog. En haal je de test, dan kun je je ketel gewoon zo laten staan en bespaar je meteen gas. Gecontroleerd op 5 september 2026.

Waarom test je je huis op 50 graden?

Omdat de meeste warmtepompen het water in je verwarmingssysteem tot net boven de 50 graden verwarmen, terwijl een cv-ketel dat vaak tot 90 graden doet. De test laat dus zien of jouw huis warm blijft met water dat veel minder heet is, inclusief alles wat een berekening mist, zoals tocht en de plek van je radiatoren.

De meeste warmtepompen verwarmen het water in je verwarmingssysteem tot een temperatuur net boven de 50 graden. Een cv-ketel doet dat vaak tot 90. Het verschil tussen die twee is precies waar de vraag over gaat: haalt jouw huis het met water dat veel minder heet is?

Je kunt dat uitrekenen met formules over radiatoroppervlak en warmteverlies, of je kunt het gewoon een week proberen. Het tweede is nauwkeuriger, want het houdt automatisch rekening met alles wat een berekening mist — tocht, de plek van je radiatoren, dat ene koude hoekkamertje.

Bij welke buitentemperatuur doe je de 50-graden-test?

Voor een all-electric warmtepomp test je bij −2 tot −10 graden buiten, voor een hybride warmtepomp bij 4 tot 10 graden. Een test bij zacht weer bewijst niets, want een all-electric warmtepomp moet het ook bij vorst zelf redden en bij een hybride neemt onder de 4 graden de cv-ketel het over.

Dit is het punt waarop de meeste uitleg over deze test tekortschiet. Wanneer je test, bepaalt wat de uitkomst waard is.

Bron: Vereniging Eigen Huis — de 50-graden-test.

Wil je volledig van het gas af, dan is dat middelste venster het enige dat telt. Een all-electric warmtepomp heeft geen ketel achter de hand — hij moet het bij vorst zelf redden. Slaag je bij min vijf graden, dan weet je genoeg.

Hoe doe je de 50-graden-test?

Je zet bij koud weer de aanvoertemperatuur van je cv-ketel een week lang op 50 graden en houdt bij of alle ruimtes comfortabel warm blijven. Zet je thermostaat 's nachts daarbij niet lager dan 17 of 18 graden, anders meet je het opwarmen in plaats van het verwarmen.

Let op die vierde stap. Op lage temperatuur warmt een huis langzamer op, dus een flinke nachtverlaging maakt de test oneerlijk: je meet dan of je huis snel kan opwarmen in plaats van of het warm kan blijven.

Kan ik nog een warmtepomp nemen als mijn huis zakt voor de 50-graden-test?

Vaak wel: er is een reeks maatregelen van gratis tot ingrijpend, en veel woningen slagen na de eerste drie alsnog. Die eerste drie zijn de luchtstroming rond je radiatoren vrijmaken, radiatorboosters plaatsen en je systeem waterzijdig laten inregelen.

Veel mensen trekken bij een mislukte test de conclusie dat een warmtepomp niets voor hen is. Vaak is dat te snel — er is een hele trap van maatregelen, en de eerste drie kosten weinig tot niets.

Die derde — waterzijdig inregelen — is de meest onderschatte. In een slecht ingeregeld systeem worden de radiatoren dicht bij de ketel als eerste warm en krijgen de verste te weinig. Dat los je niet op met een hetere ketel maar met een goede verdeling, en daarna kan diezelfde ketel juist kouder draaien. Meer hierover op een warmtepomp zonder vloerverwarming.

Wat levert de 50-graden-test op als ik geen warmtepomp neem?

Blijft je woning comfortabel op 50 graden, dan laat je je cv-ketel zo staan en bespaar je direct gas, want een moderne HR-ketel draait op een lagere aanvoertemperatuur juist efficiënter. Wil je de ketel structureel lager zetten, test dan bij −2 tot −10 graden buiten, zodat je weet dat het ook op de koudste dagen comfortabel blijft.

Blijkt je woning comfortabel te blijven op 50 graden, dan hoef je hem niet terug te zetten. Een moderne HR-ketel draait op een lagere aanvoertemperatuur juist efficiënter, en je bespaart direct gas.

Dat is de reden dat wij deze test aanraden voordat er ook maar over een offerte gesproken wordt. Hij kost je niets, hij levert je in elk geval iets op, en hij maakt elk gesprek daarna concreet in plaats van hypothetisch.

Verder

• Kan het zonder vloerverwarming? — radiatoren, LTV-radiatoren en wat waterzijdig inregelen doet.
• Telt mijn energielabel? — waarom label D niet automatisch een nee is.
• Volledig van het gas af — wat er verder bij komt kijken.

Bronnen

• Vereniging Eigen Huis — de 50-graden-test

Laatst bijgewerkt: 19 oktober 2026 · Geschreven door de redactie van Energie Morgen, gecontroleerd door Arjan Kuijstermans, technisch directeur bij Energie Morgen.