
Arjan Kuijstermans - Technisch directeur
'Mijn huis heeft label D, dus een warmtepomp kan niet.' Die zin horen we wekelijks, en hij klopt vaak niet. Het label meet namelijk iets anders dan wat je wilt weten.
In het kort: Het energielabel zegt iets over hoeveel warmte je woning vraagt. Je afgiftesysteem zegt iets over de temperatuur die je nodig hebt om die vraag te dekken. Pas samen bepalen ze of lage temperatuur werkt. Daarom kan een woning met label D en ruim bemeten radiatoren de test halen, terwijl een woning met label B met krappe radiatoren zakt. Het label is een benadering; de 50-graden-test is de meting. Vereniging Eigen Huis noemt voor een hybride warmtepomp minimaal label C als richtlijn, en voor all-electric een isolatieniveau vergelijkbaar met nieuwbouw. Dat is een goede vuistregel om mee te beginnen — maar het is een vuistregel, en jouw woning is geen gemiddelde. Wil je het zeker weten, doe dan de 50-graden-test bij de juiste buitentemperatuur — voor een all-electric warmtepomp bij −2 tot −10 graden. Die kost niets en geeft een antwoord dat geen labelberekening je kan geven. Gecontroleerd op 5 september 2026.
| Wat het label meet | je warmtevraag |
|---|---|
| Wat het niet meet | je afgiftesysteem |
| Vuistregel hybride | minimaal label C |
| Vuistregel all-electric | richting nieuwbouwniveau |
| De echte toets | de 50-graden-test |
Het energielabel zegt iets over hoeveel warmte je woning vraagt. Je afgiftesysteem zegt iets over de temperatuur die je nodig hebt om die vraag te dekken. Pas samen bepalen ze of lage temperatuur werkt.
Denk aan een emmer die volloopt. Het label zegt hoe snel je emmer leegloopt — hoeveel warmte je woning per uur verliest. Je radiatoren bepalen hoe snel je hem kunt bijvullen bij een gegeven watertemperatuur. Pas als je allebei kent, weet je of 50 graden genoeg is.
Daarom kan een woning met label D en ruim bemeten radiatoren de test halen, terwijl een woning met label B met krappe radiatoren zakt. Het label is een benadering; de 50-graden-test is de meting.
Er zit een aardige paradox in. In woningen uit de jaren zestig en zeventig werden radiatoren vaak royaal gedimensioneerd — er werd gerekend met slechte isolatie en met ketels die niet zo modern waren. Wie zo'n huis daarna heeft geïsoleerd, zit nu met radiatoren die ruim overbemeten zijn voor de warmtevraag die er nog is.
En precies dát is wat je nodig hebt voor lage temperatuur: een groot oppervlak ten opzichte van je warmtevraag. Zulke woningen halen de 50-graden-test regelmatig, ook al staat er een label op dat anders doet vermoeden.
Andersom kan ook. Een goed geïsoleerde woning uit 2005 met strak berekende, krappe radiatoren kan bij 50 graden tekortschieten, terwijl het label uitstekend is.
Vereniging Eigen Huis noemt voor een hybride warmtepomp minimaal label C als richtlijn, en voor all-electric een isolatieniveau vergelijkbaar met nieuwbouw. Dat is een goede vuistregel om mee te beginnen — maar het is een vuistregel, en jouw woning is geen gemiddelde.
Wij gebruiken die richtlijnen ook — als startpunt voor het gesprek, niet als eindoordeel. Als iemand met label E belt, is de eerlijke eerste vraag of er geïsoleerd kan worden, niet welke warmtepomp het wordt. Maar bij label C of D beginnen we met meten in plaats van met afwijzen.
Het antwoord op deze hele pagina is uiteindelijk één handeling: zet je cv-ketel een week op 50 graden en kijk wat er gebeurt. Doe dat wel in het juiste weer.
| Wat je wilt weten | Buitentemperatuur | Waarom |
|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | 4 tot 10 °C | Onder de 4 graden neemt de cv-ketel het over, dus daaronder zegt de test niets over de warmtepomp. |
| All-electric warmtepomp | −2 tot −10 °C | Zo'n warmtepomp verwarmt je huis altijd, ook bij vorst. Dan moet hij het dus ook redden. |
| Cv-ketel structureel lager zetten | −2 tot −10 °C | Je wilt weten of het ook op de koudste dagen comfortabel blijft. |
Het volledige protocol staat op de 50-graden-test. Zakt je woning, dan is dat geen eindpunt maar een lijstje maatregelen — te beginnen bij de gratis.
Wij vragen bij het adviesgesprek naar je label, maar we kijken vooral naar je radiatoren: hoeveel, hoe groot, hoe verdeeld, en of het systeem ooit is ingeregeld. Dat is de informatie die bepaalt of het werkt.
Komt daaruit dat isoleren de eerste stap is, dan zeggen we dat — ook als dat betekent dat we pas volgend jaar een warmtepomp plaatsen. Een warmtepomp in een huis dat er niet klaar voor is, wordt een dure teleurstelling en dat is voor niemand goed.
Zie ook kan het zonder vloerverwarming en volledig van het gas af.
Zelf uit te voeren, gratis, in één koude week. Met het buitentemperatuurvenster dat bijna overal ontbreekt: −2 tot −10 °C voor all-electric.
Lees meerWij kijken naar je label én je afgiftesysteem, en zeggen eerlijk wat er nodig is. Blijkt isoleren de eerste stap, dan is dat het advies — ook als we dan later pas een warmtepomp plaatsen.
Plan je gratis adviesgesprek aan huisLaatst bijgewerkt: 5 september 2026 · Geschreven en gecontroleerd door Arjan Kuijstermans, technisch directeur bij Energie Morgen.
Technisch directeur